Dị ứng phấn hoa là gì? Cách nhận diện và xử trí

11/07/2025

Dị ứng phấn hoa là gì? Nguyên nhân gây dị ứng phấn hoa

Dị ứng phấn hoa là một phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch đối với các hạt phấn cực nhỏ có trong không khí. Đây là một dạng dị ứng hô hấp phổ biến, đặc biệt thường xảy ra vào mùa xuân hoặc mùa thu, thời điểm cây cối bước vào giai đoạn thụ phấn mạnh. Khi phấn hoa xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, hệ miễn dịch của một số người nhận diện chúng là tác nhân gây hại, từ đó kích hoạt phản ứng phòng vệ quá mức.

Cụ thể, hệ miễn dịch sản sinh ra các kháng thể IgE để nhận diện và chống lại các hạt phấn hoa vốn dĩ vô hại. Sự gắn kết giữa kháng thể IgE và phấn hoa sẽ kích hoạt các tế bào mast và basophil phóng thích các chất trung gian hóa học như histamine, leukotrien và prostaglandin. Những chất này làm giãn mạch máu, tăng tính thấm thành mạch, kích thích tuyến tiết nhầy và gây ra các triệu chứng dị ứng điển hình như hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc ho.

Phấn hoa gây dị ứng thường đến từ các loại cây thụ phấn nhờ gió như cây bụi, cỏ dại, hoặc các loài cây thân gỗ. Do có kích thước cực nhỏ (khoảng 10-30 micromet), phấn hoa dễ dàng xâm nhập sâu vào đường hô hấp. Trong những trường hợp nghiêm trọng, dị ứng phấn hoa còn có thể gây co thắt phế quản, khởi phát cơn hen cấp hoặc dẫn đến suy hô hấp nếu không được xử lý kịp thời.

Triệu chứng của dị ứng phấn hoa

Triệu chứng của dị ứng phấn hoa thường biểu hiện rõ rệt trên cơ quan hô hấp và niêm mạc mắt, mũi, họng do phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch. Khi tiếp xúc với phấn hoa, hệ miễn dịch của người dị ứng sẽ tiết ra kháng thể IgE, kích hoạt các tế bào mast giải phóng histamin.

Tùy thuộc vào mức độ tiếp xúc và cơ địa từng người, triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng, bao gồm:

  • Nghẹt mũi và sổ mũi kéo dài: Do niêm mạc mũi bị kích thích, phù nề và tăng tiết dịch nhầy.
  • Ngứa và đau rát họng: Cảm giác khó chịu lan rộng vùng hầu họng, thường kèm theo ho nhẹ.
  • Ngứa, đỏ mắt và chảy nước mắt: Là biểu hiện điển hình của viêm kết mạc dị ứng.
  • Ho khan hoặc ho dai dẳng: Do kích thích đường thở dưới.
  • Khó thở, thở khò khè: Đặc biệt nguy hiểm ở người có tiền sử hen phế quản.
  • Giảm khả năng ngửi và nếm: Do viêm mũi dị ứng kéo dài ảnh hưởng đến các cơ quan cảm nhận.

Bài viết liên quan

Chuỗi lạnh GSP: Yếu tố quyết định chất lượng vắc xin 2026

Chuỗi lạnh GSP: Yếu tố quyết định chất lượng vắc xin 2026

Năm 2026, Việt Nam mở rộng Chương trình Tiêm chủng quốc gia. Các vắc xin thế hệ mới như HPV, phế cầu, Rota được sử dụng rộng rãi. Điều này đặt ra yêu cầu cao về bảo quản. Hệ thống chuỗi lạnh gsp đóng vai trò then chốt. Nó quyết định trực tiếp đến tính […]

An Toàn Tiêm Chủng: Xử Lý Phản Ứng Sau Tiêm Và Theo Dõi

An Toàn Tiêm Chủng: Xử Lý Phản Ứng Sau Tiêm Và Theo Dõi

Tiêm chủng hiện nay được công nhận là biện pháp y tế hiệu quả hàng đầu, giúp bảo vệ cá nhân và cộng đồng trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả miễn dịch và sức khỏe người tiêm, quy trình tiêm chủng cần được thực hiện và giám […]

Chuỗi Lạnh Vắc Xin: Những Rủi Ro Khi Bảo Quản Sai Và Cách Tránh

Chuỗi Lạnh Vắc Xin: Những Rủi Ro Khi Bảo Quản Sai Và Cách Tránh

Chuỗi lạnh là yếu tố sống còn để duy trì hiệu lực vắc xin. Tìm hiểu quy trình bảo quản chuỗi lạnh đạt chuẩn GSP, các rủi ro cần tránh và giải pháp từ GSD Việt Nam.